સાપુતારા ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલું એકમાત્ર હિલ સ્ટેશન છે, જે ડાંગ જિલ્લાના સહ્યાદ્રી પર્વતમાળામાં આવેલું છે. દરિયાઈ સપાટીથી લગભગ 1000 મીટર ઊંચાઈએ આવેલું સાપુતારા ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના સરહદે વસેલું છે. યાત્રાળુઓ માટે અહીં શાંતિ, કુદરતી સૌંદર્ય અને ઠંડકનો અનોખો અનુભવ મળે છે.
સાપુતારાનું મુખ્ય આકર્ષણ એ છે અહીંનું સુંદર સહજ પ્રાકૃતિક વાતાવરણ, જે શ્રાવણ માસ દરમિયાન લીલાછમ બને છે. અહીં મુખ્ય આકર્ષણો તરીકે સાપુતારા લેક, સનરાઈઝ પોઇન્ટ, સનસેટ પોઇન્ટ, એકો પોઇન્ટ, ગીરમલ વોટરફોલ અને ટ્રીટોપ બોટનિકલ ગાર્ડન જાણીતા છે.
અહીં પ્રવાસીઓ ટ્રેકિંગ, બોટિંગ અને કૅમ્પિંગ જેવા વિવિધ પ્રવૃત્તિઓનો આનંદ લઈ શકે છે. સાપુતારામાં ટ્રાઇબલ આર્ટ ગેલેરી અને મ્યુઝિયમ પણ આવેલાં છે, જ્યાં સ્થાનિક ડાંગ વિસ્તારના આદિવાસી સંસ્કૃતિ અને જીવનશૈલીની ઝાંખી મળે છે.
સાપુતારા શ્રેષ્ઠ હવામાન ધરાવતું સ્થળ છે, ખાસ કરીને ચોમાસા અને શિયાળાના દિવસોમાં અહીં પ્રવાસીઓની ભીડ વધુ જોવા મળે છે. તેનુ શાંતિમય વાતાવરણ, સુંદર પર્વતો અને હરિયાળીથી ઘેરાયેલું દ્રશ્ય, સહેલાણીઓ માટે આકર્ષણનો કેન્દ્રબિંદુ છે.
મોન્સુન ફેસ્ટિવલ :
સાપુતારા નું સૌંદર્ય વર્ષાઋતુ માં એના શિખર પર હોય છે , અને એમાંય પ્રવાસીઓ ના ઉત્સાહ ને બમણો કરવા માટે દર વર્ષે અહી ગુજરાત સરકાર ના ગુજરાત પ્રવાસન નિગમ લિમિટેડ ( TCGL ) દ્વારા આયોજિત મોન્સૂન ફેસ્ટિવલ ખરેખર માણવા લાયક હોય છે , આ ફેસ્ટિવલ આદિવાસી સંસ્કૃતિ, કુદરતી સૌંદર્ય અને સ્થાનિક પરંપરાઓને નિહાળવાનું એક માધ્યમ બન્યું છે . આ મહોત્સવમાં ભાગ લેવા અને મહોત્સવને નિહાળવા માટે ન માત્ર ગુજરાત પરંતુ અન્ય રાજ્યોમાંથી પણ સહેલાણીઓ ઉમટી પડે છે. આ મોનસૂન ફેસ્ટિવલમાં પ્રવાસીઓને ડાંગની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ, રીતિ રિવાજ, પરંપરાગત ભોજન, રહેણી કરણી, નૃત્ય કળાની ઝલક તો જોવા મળે છે, સાથે વિવિધ ભાતીગળ સંસ્કૃતિની પણ ઝાંખી થાય છે.
અહીં પહોંચવા માટે નીચે મુજબના મુખ્ય વિકલ્પો છે:
1. રસ્તા દ્વારા (Road):
- નજીકનું શહેર: સુરત (160 કિમી), વડોદરા (280 કિમી) , બીલીમોરા ( 105 કિમી )
- બસ સેવા: ગુજરાત રાજ્ય પરિવહન (GSRTC) અને ખાનગી બસો સાપુતારા માટે ઉપલબ્ધ છે.
- પોતાનું વાહન લઇને પણ સરળતાથી જઈ શકાય છે.
2. રેલ માર્ગે (Train):
- સાપુતારા જવા માટે નું સૌથી નજીક નું સ્ટેશન બીલીમોરા છે . જ્યાંથી સાપુતારા લગભગ 100 કિલોમીટર દૂર છે . પરંતુ બીલીમોરા થી નેરોગેજ ટ્રેન નો વિકલ્પ પણ છે જે તમને વઘઇ સુધી લઈ જાય છે . વઘઇ થી અન્ય વિકલ્પો ની મદદ થી તમે સાપુતારા પોહચી સકો છો .
- નજીકનું રેલવે સ્ટેશન: વિકટનગર અથવા વઘાઈ (સાપુતારા થી ~50 કિમી દૂર)
- અહીંથી ટેક્સી કે બસ દ્વારા સાપુતારા પહોંચી શકાય છે.
3. વાયુમાર્ગે (Air):
- નજીકનું એરપોર્ટ: સુરત એરપોર્ટ (~160 કિમી)
- સુરતથી ટેક્સી અથવા બસ દ્વારા સાપુતારા જઇ શકાય છે.
સાપુતારા જવા માટેનો શ્રેષ્ઠ સમય નીચે મુજબ છે:
ઓક્ટોબરથી માર્ચ (શિયાળુ ઋતુ):
- શ્રેષ્ઠ સમયગાળો માનવામાં આવે છે.
- હવામાન ઠંડું અને સુહાવણું રહે છે (તાપમાન ~10°C થી 25°C).
- ટ્રેકિંગ, લેક બોટિંગ, સાઈટસીંગ માટે આદર્શ.
જૂનથી સપ્ટેમ્બર (મોન્સૂન):
- સાપુતારા લીલીછમ બની જાય છે – ખુબ જ સુંદર દ્રશ્યો.
- ગિરા વોટરફોલ અને પર્વતોનું મનોહર સૌંદર્ય જોવા મળે છે.
- પણ કેટલીક વાર ભારે વરસાદના કારણે પ્રવાસમાં વિઘ્ન આવી શકે છે.
એપ્રિલથી જૂન (ઉનાળો):
- તાપમાન થોડીક વધારે (~25°C થી 35°C), પણ હિલ સ્ટેશન હોવાથી હવામાન સરેરાશ ઠંડુ રહે છે.
- સ્કૂલોની રજા હોવાથી પરિવાર સાથે પ્રવાસ માટે લોકો આવતાં હોય છે.
સારાંશમાં:
ઓક્ટોબરથી માર્ચ સમયગાળો સૌથી શ્રેષ્ઠ છે, પણ જો તમે કુદરતી સૌંદર્ય અને વરસાદી દ્રશ્યો માણવા માંગો તો મોન્સૂન પણ ઉત્તમ વિકલ્પ છે.
